20.12.2023r. 

Temat: Próżny żal po szkodzie – historia małżeńska pana Piotra. 

Podręcznik s. 143-147

Cele: 

1. Odnoszę się do wartości uniwersalnych, interpretując utwory 

2. Wykorzystuję przy interpretacji kontekst historyczny 

3. Posługuję się mową zależną i niezależną 

4. Stosuję środki retoryczne podczas interpretacji głosowej tekstu 

5. Bogacę zasób słów 

6. Przekształcam tekst cudzy

7. Formułuję pytania do tekstu 

8. Przygotowuję interpretację głosową tekstu 

1. Aktywne wprowadzenie:

        a. Wyjaśnijcie, na czym polega styl życia zgodny z tradycją, a na czym – zgodny z modą.

        b. Moda a tradycja – która postawa jest w życiu bardziej wartościowa? Uzasadnijcie swoją odpowiedź. 

        c. WAŻNE! Kontekst utworu - przeczytaj w podręczniku! 

2. Odczytanie satyry Ignacego Krasickiego Żona modna. 

        a. Zapoznanie z nowym gatunkiem: SATYRA

Satyra – utwór literacki ośmieszający lub piętnujący ludzkie wady, obyczaje bądź stosunki społeczne; krytyka opiera się najczęściej na karykaturalnym przedstawieniu rzeczywistości; autor zazwyczaj nie podaje propozycji rozwiązań, jego celem jest jedynie wyrażenie swojego sprzeciwu wobec istniejącego stanu rzeczy poprzez ukazanie ludzi i zjawisk w krzywym zwierciadle.

Jest to gatunek synkretyczny (mieszany) - łączy w sobie cechy:

- liryki (podział na wersy i strofy, mnogość środków artystycznych),

- epiki (fabuła, świat przedstawiony),

- dramatu (dialogi i monologi). 

3. Opracowanie ramowego planu wydarzeń. (ćw. 1., s. 147):

        a. Zapiszcie w punktach ramowy plan wydarzeń - pamiętajcie o jednolitej formie 

        b. Określcie czas i miejsce akcji utworu. 

        c. Co jest tematem tego utworu? 

4. Ustalenie problemów podjętych w satyrze. (ćw. 5., s. 147):

        a. Co Krasicki krytykuje w tym utworze? 

        b. Czy problemy poruszone przez Ignacego Krasickiego są współcześnie aktualne?

        c. https://wordwall.net/pl/resource/9728995/%C5%BCona-modna

        d. Na co zwraca uwagę tytuł utworu pt. ,,Żona modna"? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do kontekstu powstania utworu.

        e. Historia w historii - zwróćcie uwagę na fakt, iż mamy tu historię ukrytą w innej historii: opowieść o dwójce przyjaciół, z których jeden niedawno się ożenił oraz historia małżeństwa tego przyjaciela, który niedawno się ożenił. Taka kompozycja utworu nosi nazwę SZKATUŁKOWEJ. 

 

5. Charakterystyka głównych bohaterów utworu. (ćw. 2., 3., 4., s. 147):

        a. Wypełniamy kartę pracy - s. 7

        b. Zastanówcie się, w jaki sposób zostali w utworze ukazani bohaterowie? Kogo ośmieszył Ignacy Krasicki w swoim utworze?

        c.  ,,Żona modna" to utwór zamieszczony w pierwszym tomie satyr z 1779 r. Celem Krasickiego było ośmieszenie wad, które doprowadziły do upadku obyczajów i osłabienia Polski w XVIII w. Utwór ma pełnić także funkcję dydaktyczną – wskazywać sfery życia, w których ówcześni Polacy powinni dokonać zmian. Posługując się wyolbrzymieniem i ironią, autor pokazał dwie postawy ówczesnej szlachty. W ,,krzywym zwierciadle" możemy dostrzec tych, którzy tak jak żona modna bezkrytycznie ulegali modzie na francuszczyznę oraz konserwatystów takich jak pan Piotr, zamkniętych w swoim zaścianku i o ograniczonych poglądach. 

        d. Motywy literackie - zanotujcie w zeszycie:

* Kobieta, żona – Krasicki tworzy negatywny wizerunek żony bezkrytycznie przyjmującej obce wzory i mającej absurdalne żądania. Żyje w świecie romansów i marzy o tym, by być jak bohaterki jej ulubionych historii. Ona chce pławić się w liksusie i być wielką damą, a nie gospodynią. Małżeństwo jest dla niej pewnym układem, o czym mogą świadczyć zapisy w intercyzie. Nie kocha swojego męża, a jego uległość wykorzystuje dla własnych celów.

* Motyw pieniędzy (zysku), małżeństwa, mody, kosmopolityzmu.

* Ludzkie wady i słabości 

6. Wybór fragmentów ciekawych i zabawnych – głośne czytanie. Przygotowanie do głosowej interpretacji tekstu. 

7. Zadanie pracy domowej. (ćw. 6. lub ćw. 8., s. 147)

8. Lektura na egzaminie:

        a. Spójrzcie na przykładowe zadania: 

        b. karta pracy - czytanie ze zrozumieniem 

9. Aktywne zakończenie:

        a. Wklejka:

        b. https://wordwall.net/pl/resource/6727712/polski/%c5%bcona-modna

    

19.12.203r.  

Temat: Ignacy Krasicki - biskup, nauczyciel, poeta.

Podręcznik s. 140-142

Cele:

1. Przedstawiam informacje biograficzne o pisarzu 

2. Gromadzę wiedzę o kulturze i historii przydatną do rozumienia utworów Ignacego Krasickiego 

3. Wskazuję w bajce cechy typowe dla epiki, zna cechy gatunkowe bajki 

1. Aktywne wprowadzenie:

        a. Czy znacie maksymę Sapere aude? 

SAPERE AUDE - z łac. „miej odwagę być mądrym”, to maksyma Horacego. Jest to jedno z haseł oświecenia - obok kartezjańskiego "cogito ergo sum" ("myślę więc jestem"). Obie maksymy podkreślały znaczenie i możliwości ludzkiego umysłu, uznawały rozum za najbardziej istotny i twórczy element każdego człowieka. Wyrażenie to rozsławił niemiecki filozof Immanuel Kant, który uczynił z niego dewizę Oświecenia i zawarł w nim orędzie tego procesu historyczno-filozoficznego.

Nieprzypadkowo to właśnie horacjańskie motto Stanisław August kazał wyryć na medalu wręczonym Stanisławowi Konarskiemu w 1771 r.: sapere auso - temu, który odważył się być mądrym. W 1740 roku otworzył w Warszawie elitarną szkołę dla młodzieży szlacheckiej Collegium Nobilium, a następnie doprowadził mimo silnej opozycji do zreformowania całego szkolnictwa pijarskiego w Polsce wg opracowanego przez siebie programu.

        b. Przypominajka: https://www.youtube.com/watch?v=ds0n-2Wk9dE

2. Przygotowanie plakatu Ignacy Krasicki – człowiek i dzieło. (Ignacy Krasicki, oś czasu z komentarzem, wprowadzenie, Jakim był człowiekiem?, s. 140):

        a. Przypomnienie informacji: https://view.genial.ly/5e78a3f20fcfb90d9fa2ecb5/presentation-e-lekcja-wstep-do-bajek-krasickiego

        b. Sprawdź, ile zapamiętałeś: https://wordwall.net/pl/resource/6589969/polski/ignacy-krasicki

 18.12.2023r. 

Temat: Zrozumieć przeszłość.

Podręcznik s. 136-139

Cele:

1. Interpretuję dzieła sztuki, dostrzegając charakterystyczne cechy epoki, w której powstały 

2. Zdobywam wiedzę dotyczącą filozofii, historii i sztuki oświecenia 

3. Wyszukuję w tekście popularnonaukowym informacje, porządkuję je i hierarchizuję 

4. Gromadzę i porządkuję materiał rzeczowy potrzebny do opracowania wypowiedzi 

1. Aktywne wprowadzenie:

Ważnym dziełem tego okresu była 35-tomowa Wielka encyklopedia francuska, która ukazywała ówczesny dorobek nauk przyrodniczych i społecznych, a także wiedzę z zakresu techniki i produkcji.

        a. Przyjrzyjcie się różnym wypowiedziom filozofów i odpowiedzcie na pytanie: co mogło być ważne dla ludzi oświecenia? 

Jeana Hubera Obiad filozofów, 1772 rok

 

• Czas skończyć z ciemnotą, trzeba nauczyć ludzi krytycznego myślenia, otwórzmy nowoczesne szkoły, opracujmy podręczniki, a dla starszych piszmy artykuły o polityce, państwie, prawie.

• Naprawić świat możemy dzięki wynalazkom, bo to one uczynią nasze życie łatwiejszym, dlatego musimy eksperymentować.

• Ludzie przez tyle wieków przyzwyczaili się, że jedni są lepsi, a drudzy gorsi, że musimy im przypomnieć podstawowe pojęcia takie jak wolność i godność.

• Nie może być podziałów na panów i niewolników, przecież każdy człowiek jest tak samo ważny, wszyscy mamy te same prawa przypisane nam, ludziom.

• Nikogo nie można prześladować za to, co myśli. Nie można narzucać drugiemu swojego zdania. Dyskutujmy, spierajmy się – tylko tak możemy wymyślić coś ciekawego.

• Krytykujmy tych, którzy nami rządzą, ograniczmy władzę króla, wprowadźmy ustawę, której nawet on będzie musiał przestrzegać.

• Nie bójmy się krytykować duchownych – tego, jak żyją, i tego, do jakiego życia nas przekonują. Piętnujmy zakłamanie i hipokryzję.

• Niech wiara i religia będą prywatną sprawą każdego człowieka. Nie odmawiajmy nikomu prawa do wątpienia w istnienie Boga.

        b. Zapiszcie w punktach wartości ważne dla ludzi oświecenia:

- Poznawanie świata poprzez rozum i doświadczenie                        - Tolerancja

- Wolność wyznania                                                                            - Edukacja

- Równe prawa dla wszystkich                                                            - Rozwój nauki i techniki

- Demokracja i przestrzeganie prawa                                                  - Prawda i moralność   

- Poszanowanie godności i wolności każdego człowieka

2. Zapoznanie uczniów z informacjami na temat nazwy epoki oraz głównych założeń ideowych. (Oświecenie; Jak należy rozumieć nazwę oświecenie? Dlaczego rozum zajął tak ważne miejsce?, s. 136):

        a. Obejrzyjcie filmik: https://youtu.be/lgH0krutnnU

        b. Trochę historii: https://youtu.be/FxziVzc7Y1k

        c. ZAPAMIĘTAJCIE:

                                       Oświecenie inaczej nazywane jest epoką rozumu. 

To okres w dziejach, w którym podkreślano jego znaczenie i kładziono nacisk na zdobywanie wiedzy oraz rozwój. W Europie epoka ta trwała przez cały XVIII w. W Polsce rozpoczęła się w latach 40. XVIII w. Głównymi ośrodkami kulturalnymi były wtedy Francja i Anglia. Język francuski stał się językiem elity intelektualnej i towarzyskiej całej Europy. 

3. Omówienie kontekstu historycznego polskiego oświecenia. (Co się działo w Polsce w czasach oświecenia?; Wybrane osobistości z czasów polskiego oświecenia; s. 137, ćw. 1., s. 139) 

4. Zapoznanie uczniów z informacjami na temat sztuki, architektury i znanych osobistości doby oświecenia. (Sztuka oświecenia, s. 138) 

5. Pogłębienie wiadomości na temat sztuki, architektury i kultury oświecenia:

        a. Ważne pojęcia związane z oświeceniem:

Empiryzm - poznanie świata jest możliwe tylko za pomocą doświadczenia

Deizm - Bóg stworzył świat, ale nie ingeruje w jego funkcjonowanie

 

Ateizm - negowanie istnienia Boga

Racjonalizm - rozum to jedyne narzędzie poznania prawdy. Jedynie to, co można wyjaśnić za pomocą rozumu, jest prawdziwe.

        b. Sztuka: 

Bernardo Bellotto (Canaletto) zasłynął jako wybitny pejzażysta miast, malował widoki Wenecji, Drezna, Wiednia, Monachium i Warszawy – dzięki jego obrazom można odtworzyć wygląd wielu miejsc w Warszawie.

Canale Grande i kościół Santa Maria della Salute (1730)

Ulica Miodowa w Warszawie, 1777

Widok Warszawy od strony Pragi (1770, olej na płótnie)

Elekcja Stanisława Augusta, 1764

    

        c. Muzyka w oświeceniu: Antonio Vivaldi, Jan Sebastian Bach, Józef Haydn, Wolfgang Amadeusz Mozart, Ludwig van Beethoven. 

Posłuchajcie: https://www.youtube.com/watch?v=oy2zDJPIgwc

https://www.youtube.com/watch?v=8xEJKZTgIjs

 14.12.2023r.

Temat: Podsumowanie rozważań o lekturze.

Podręcznik s. 134-135

Cele:

1. Potrafię rozwiązać zadania typu egzaminacyjnego. 

2. Podsumowuję rozważania o lekturze. 

1. "Opowieść wigilijna" - wiesz, umiesz, zdasz. Praca z tekstem oraz zestawem zadań egzaminacyjnych (Po przeczytaniu, zad.1-6)

2. Możliwe zadania egzaminacyjne z wykorzystaniem lektury:

I. Napisz ogłoszenie w imieniu Scrooge'a o urządzanym przez niego przyjęciu charytatywnym. Podaj dwa argumenty, dla których warto wziać udział w tym wydarzeniu.

II. Z którym bohaterem lektury obowiązkowej chciałbyś spędzić święta? Uzasadnij swoją odpowiedź w wypowiedzi argumentacyjnej dwoma argumentami.

III. Napisz zaproszenie dla Scrooge'a na organizowaną przez Twoją klasę wigilię. Podaj dwa argumenty, dla których warto przyjść.

IV. W imieniu Scrooge'a napisz życzenia świąteczne dla Boba Cratchita. Udowodnij w nich, że znasz lekturę "Opowieść wigilijna".

V. Czy warto pomagać? Uzasadnij swoje zdanie w wypowiedzi argumentacyjnej, podając dwa argumenty.

VI. Robert Baden-Powel napisał:

 "Starajcie się zostawić ten świat choć trochę lepszym, niż go zastaliście." 

Co Ty możesz zrobyć, aby uczynić świat lepszym? Napisz kilka propozycji w dowolnej formie.

💥 💥💥 Zadanie domowe: wybierz dowolne 2 zadania egzaminacyjne! Prace zapisz na oddzielnych kartkach i dostarcz mi do 16.01.2024r. 

3. Ważne informacje na koniec:

    I. Ebenezer Scrooge nie jest do końca fikcyjną postacią. W Edynburgu żył majętny kupiec, który nazywał się Ebenezer Lennox Scroggie, zajmował się handlem kukurydzą i winem. Człowiek ten słynął z rubaszności i zuchwałości. Dickens nigdy go nie poznał, ale natknął się na jego grób, spacerując po edynburskim cmentarzu. Na nagrobku widniał napis „meal man” (człowiek zajmujący się jedzeniem, ale autor najprawdopodobniej odczytał epitafium jako „mean man” (skąpiec).

    II. Na postać Scrooge’a składa się jeszcze jeden pierwowzór. Mowa o Johnnie Elwesie, który słynął z ekstremalnej oszczędności. Pomimo ogromnego majątku często był brany za żebraka. Nie kupował nowych ubrań, nie ogrzewał mieszkania i chodził spać o zmroku, żeby nie marnować świec. Człowiek ten był jednak dobroduszny i troszczył się o potrzebujących.

    III. W książce możemy przeczytać o siostrze Scrooge’a imieniem Fan – jedynej osobie, która okazywała serce skąpcowi. Jedna z sióstr Dickensa, najbliższa, także miała na imię Fan. 

    IV. „Opowieść wigilijna” powstała w ekspresowym tempie 6 tygodni. Dickens zaczął pisać powieść w październiku, a w listopadzie była już gotowa – zależało mu, żeby zdążyć przed Bożym Narodzeniem. I jak to Dickens, podczas tworzenia płakał, śmiał się i błąkał po Londynie. 6 tysięcy egzemplarzy trafiło do sklepów 19 grudnia 1843 r., książka kosztowała 5 szylingów i wyprzedała się w trzy dni.

    V. Charles Dickens jest autorem, który jako pierwszy publicznie odczytał swoją książkę, była nią oczywiście „Opowieść wigilijna”, a wydarzenie miało miejsce 10 lat po premierze tego tytułu w Birmingham. Kolejne odczyty przypominały już bardziej występy. Żeby zakupić na nie bilety, trzeba było odstać swoje w długich kolejkach. Na jednym z takich performance’ów obecny był Mark Twain, ale nie był zachwycony. Występy Dickensa poprzedzane były przedziwnymi scenicznymi rytuałami. W dniu, w którym miał czytać „Opowieść wigilijną”, wypijał dwie łyżki rumu ze śmietaną na śniadanie. Później kufel szampana, a tuż przed sherry z surowym jajkiem. Podczas czytania pił łyk herbaty, a przed snem spożywał zawsze zupę.

    VI. To Dickens spopularyzował zwrot „merry Christmas”. Zanim „Opowieść wigilijna” odniosła sukces, częściej spotykanym zwrotem było „happy Christmas”. Dzięki pisarzowi, który w swoim dziele uporczywie stosował zwrot z „merry”, dziś  na wszystkich kartkach pocztowych, świątecznych swetrach widzimy właśnie „merry Christmas”.

4. Aktywne zakończenie:

        a. Sprawdź, ile zapamiętałeś: https://wordwall.net/pl/resource/8164345/polski/test-

znajomo%c5%9bci-lektury-opowie%c5%9b%c4%87-wigilijna

  

💢ZALICZENIE LEKTURY: arkusz czytania ze zrozumieniem! 18.12.2023r. 💢

 13.12.2023r. 

Temat: Święta dawniej i dziś - o zwyczajach świątecznych słów kilka. 

Cele:

1. Opisuję tradycje świąteczne.

2. Poznaję tradycje z różnych stron świata.

1. Rozmowa o świątecznych tradycjach:

        

        a. Jakie tradycje świąteczne opisuje Dickens? Zapisz notatkę. 

* gęś na kolację; 

* gry świąteczne; 

* zbieranie datków na biednych; 

* kolędnicy śpiewający kolędy na ulicy; 

* świąteczne potańcówki; 

* spędzanie świąt z rodziną i przyjaciółmi.

* składanie sobie życzeń 

        b. Teraz zapisz, jakie świąteczne tradycje obchodzi się w Twoim domu. 

        c. Jakie zauważasz podobieństwa, a jakie różnice między tymi tradycjami? 

        d. Spójrzcie na różne tradycje świąteczne na całym świecie: https://czasnawywczas.pl/praktyczne/boze-narodzenie-na-swiecie/

        e. Znajdźcie w tekście życzenia, które składają sobie bohaterowie

Bob wzniósł toast: 

- Wesołych Świąt wszystkim życzę. Niech nam Bóg błogosławi, drodzy moi.

Życzenia te cała rodzina powtórzyła zgodnym chórem.

Wesołych Świąt, wujaszku! Niech cię Bóg ma w swej opiece - zawołał czyjś wesoły głos. (FRED)

A na zakończenie powtórzę za Maleńkim Timem: niech nam Bóg błogosławi, każdemu z nas. (NARRATOR)

        f. Jakie znaczenie mają życzenia w lekturze? 

2. Rozmowa o znaczeniu świąt Bożego Narodzenia - jednym z celów Dickensa było podkreślenie roli i wagi tych świąt. Czy udało mu się to? Czy poczuliście świąteczną atmosferę w trakcie lektury? 

        a. Co tworzy świąteczną atmosferę w lekturze? 

        b. Spójrzcie na fragment:

        c. Czy widzicie podobnie wyglądające sklepy współcześnie? W jaki sposób dziś dba się o przedświąteczną atmosferę w sklepach, galeriach handlowych i na ulicach naszych miast? 

        d. Definicja świąt według Freda:

Istnieją rzeczy, które wiele przyniosły mi dobrego, acz nie dały mi żadnych materialnych korzyści. Boże Narodzenie do nich właśnie należy. Ale myślałem zawsze i nadal myślę o każdych zbliżających się dniach Bożego Narodzenia - niezależnie od czci, jaką budzi w nas sama nazwa tych świąt oraz ich istota, jeśli sprawy te w ogóle dadzą się rozdzielić - jako o dniach błogich, dniach  przepełnionych dobrocią, duchem miłosierdzia, dniach radosnych. Jako o jedynych znanych mi dniach pośród całego długiego roku, kiedy mężczyźni i kobiety, niejako na podstawie milczącej ugody, otwierają szeroko swe serca i zdają się traktować ludzi niżej od siebie stojących tak jak gdyby naprawdę byli to ich towarzysze wspólnej wędrówki do grobu, nie zaś inna rasa istot, zdążających zgoła w innym kierunku. Dlatego więc, choć dzięki tym świętom nie wzbogaciłem się ani o jedną sztukę srebra czy złota, to przecie wiem, że przyczyniły mi one wiele dobrego i w przyszłości wiele dobrego przyniosą. I dlatego mówię zawsze: niech będą błogosławione!

        * Czy zgadzacie się ze słowami Freda? 

        * Czym są dla Was święta? 

Mam dla Was piękny cytat: 

"Pamiętaj, że kiedy potrzebujesz pomocnej dłoni – jest ona na końcu twojego ramienia. Gdy jesteś starszy, pamiętaj, że masz drugą dłoń: pierwsza jest po to, aby pomagać sobie, druga, żeby pomagać innym". 

 Audrey Hepburn

        

        e. W epilogu opowieści narrator określa Scrooge'a jako eksperta w dziedzinie świętowania Bożego Narodzenia: "Powiadano o nim, że jak nikt umie święcić Boże Narodzenie". 

        * Czy Wy też jesteście ekspertami od świętowania? 

        * Jak się do nich przygotowujecie? 

        * Czy macie swój przepis na udane, piękne święta? 

😀 to już wszystko na dzisiaj. Do zobaczenia na następnej lekcji.